Chwasty lub rośliny segetalne to rośliny niepożądane w uprawach (z punktu widzenia gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej). Chwasty rosną zazwyczaj dziko na siedliskach segetalnych (polu uprawnym, łące, pastwisku itp). Wiele roślin uznawanych dawniej za chwasty to dziś gatunki ginące, niektóre (np.: chwasty lnu) są już w Polsce wymarłe. Nauka zajmującą się chwastami i ich zwalczaniem to herbologia.
Pojęcie chwast stosowane jest w gospodarce rolnej w odniesieniu do roślin niepożądanych w składzie uprawy rolnej zarówno w uprawach polowych, ogrodowych, jak również ogrodniczych, szklarniowych i łąkowych. W gospodarce leśnej pojęcie to funkcjonowało nieoficjalnie w odniesieniu do gatunków drzew i krzewów nieprzewidzianych w docelowych składach gatunkowych drzewostanów (np. grab, osika i brzoza) oraz w odniesieniu do roślin utrudniających odnowienie (np. trzcinnik piaskowy). W gospodarce rybackiej za chwasty uważa się szybko rosnące, uciążliwe rośliny wodne (np. moczarkę kanadyjską).
Określenie „chwast” jest pojęciem względnym, ponieważ te same rośliny w jednym miejscu mogą być pożądane, a w innym nie. Dla przykładu, owies w pszenicy jest chwastem, a występujący samodzielnie na polu nie. Może być również sytuacja odwrotna – pszenica jako chwast w owsie. Chwasty szybko przystosowują się do danej uprawy oraz techniki uprawy, szybciej i bujniej rosną w porównaniu z rośliną uprawną. Chwasty polne w większości należą do archeofitów.
Zatem pojęcie chwastu jest bardzo względne. Ktokolwiek widział kwietne łąki uzna tak zwane chwasty za piękne kwiaty. Chaber (Centaurea L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje według różnych ujęć systematycznych od ok. 250 do ok. 750 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje całą Europę, północną Afrykę i znaczną część Azji (z wyjątkiem jej południowo-wschodniej części). Rośliny z tego rodzaju rosną jako introdukowane na wszystkich innych kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy).
Naukowa nazwa rodzaju utworzona została na bazie greckiej nazwy kentaureion używanej przez Hipokratesa i Pliniusza Starszego. Stosowana była na określenie rośliny, której sokiem centaur Chiron leczył ranę spowodowaną przez zatrutą strzałę Heraklesa. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne (gł. chaber górski C. montana, wielkogłówkowy C. macrocephala, piżmowy C. moschata), liczne wykorzystywane są jako lecznicze (np. drapacz lekarski C. benedicta, chaber bławatek C. cyanus, chaber ciemny C. nigra). Różne gatunki z tego rodzaju rosną jako chwasty w uprawach i są uciążliwymi gatunkami inwazyjnymi (np. chaber wełnisty C. solstitialis w Ameryce Północnej i Australii, chaber nadreński C. stoebe w Ameryce Północnej), silnie kolczasty chaber gwieździsty C. iberica identyfikowany jest z biblijnym „ostem”.
Mak polny (Papaver rhoeas L.) – gatunek rośliny z rodziny makowatych (Papaveraceae Juss.). Pochodzi z Europy i Azji, ale rozprzestrzenił się także na inne kontynenty. W Polsce pospolity na terenie całego kraju. Rodzimy obszar jego występowania obejmuje głównie Europę i położone nad Morzem Śródziemnym kraje Afryki Północnej i Azji Zachodniej oraz Pakistan na Półwyspie Indyjskim. Jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się na Azorach, w Australii, w Ameryce Północnej, na wyspie Haiti i w Chile. Jest uprawiany w wielu krajach świata. We florze Polski jest archeofitem rozprzestrzenionym na terenie całego kraju. Pojawił się na ziemiach polskich już w neolicie.
Kąkol (Agrostemma L.) – rodzaj roślin należący do rodziny goździkowatych. Obejmuje 2[ lub 3 gatunki występujące w Europie i zachodniej Azji, prawdopodobnie rozpowszechnione z wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego jako chwasty w uprawach zbóż. Zawleczone także do Azji Wschodniej i Ameryki Północnej. W Europie Środkowej występuje w uprawach jako chwast kąkol polny – jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski. Ten gatunek, a także pochodzący z Turcji kąkol wysmukły uprawiane są jako rośliny ozdobne.
